Przewlekły ból mięśni

Przewlekły ból mięśni jest stanem, który trudno zmierzyć i zbadać. Najczęściej zgłaszanymi dolegliwościami związanymi z chroniczną bolesnością są: ból barku lub szyi oraz fibromialgia – chroniczny ból całego ciała o podłożu reumatycznym.1Mimo że ból pochodzenia mięśniowego okolicy krzyżowej pleców lub barku jest zjawiskiem powszechnym, przyczyny powstania dolegliwości są słabo zdefiniowane.
Pierwszy incydent bólu, przekształcającego się w ból przewlekły, może wystąpić już we wczesnym dzieciństwie. Moment początku problemu z chronicznym bólem mięśni jest często trudny do oszacowania. Utrudnia to przewidywanie skutków leczenia, jako że najlepszym czynnikiem prognozującym nowe epizody bólu pleców jest poprzedni epizod bólu.2

Czynniki ryzyka w przewlekłym bólu mięśni


Badania łączące wiek oraz płeć z przewlekłym bólem mięśni wykazały wzrost rozpowszechnienia przewlekłego bólu wraz z wiekiem. Szczególnie często dolegliwości dotyczą ludzi w wieku dojrzewania. Wśród dzieci najczęściej problem dotyczy populacji od 12 do 15 roku życia.3Częstsze występowanie bólu wśród chłopców nie jest udowodnione. Niektórzy badacze twierdzą, że chroniczna dolegliwość częściej dotyczy chłopców, inni, że dziewczynek.4,5
W populacji dorosłej starszy wiek jest czynnikiem mocno predysponującym do przewlekłego bólu mięśni, szczególnie mięśni pleców.6 Starzenie się jest związane z procesami degeneracyjnymi, w związku z upływem czasu następuje równie kumulacja pojedynczych czynników uszkadzających ciało. Pozwala to wytłumaczyć wzrost incydentów wystąpienia bólu przewlekłego w bardziej zaawansowanym wieku.
Status socjoekonomiczny, rozumiany jako różnice w edukacji, zatrudnieniu i posiadania domu na własność można skorelować z częstością występowania przewlekłego bólu. Wśród dzieci w wieku dojrzewania wykazano, że dzieci ze środowisk o wyższym statusie socjoekonomicznym częściej zgłaszają przewlekły ból mięśni. Dzieci z domów o niższym statusie częściej cierpią jednak z powodu przewlekłego bólu klatki piersiowej.7Wśród dorosłych relacja jest odwrotna. Niższy poziom edukacji, niższy przychód i brak zatrudnienia sprzyjają częstotliwości występowania przewlekłego bólu mięśni.

Wyróżniono indywidualne czynniki ryzyka wystąpienia przewlekłego bólu mięśni:

  • Palenie papierosów
  • Otyłość

Badania przeprowadzone na Duńskich nastolatkach udowadnia korelacje między paleniem tytoniu a silnym bólem pleców.8Powiązanie tych czynników może być tłumaczone na różne sposoby. Stres psychiczny może skutkować zwiększonym ryzykiem bólu, sięgnięcie po papierosy może być spowodowane natomiast zwiększonym stresem. Inne opracowania naukowe łączą fakt palenia papierosów z bólem poprzez hiper aktywność, wśród części populacji, oraz skłonnością do impulsywnego zachowania,9 co prowadzi zarówno do palenia papierosów jak i zwiększonego poziomu stresu psychicznego. Prospołeczne zachowania pozwalają natomiast zredukować częstość występowania przewlekłego bólu mięśni.10
Otyłość wiąże się z większym obciążeniem dla stawów oraz mięśni. Nadmierna waga zwiększa ryzyko przewlekłych problemów bólowych.

Leczenie przewlekłego bólu mięśni


Problem przewlekłego bólu mięśni jest wieloczynnikowy, z tego względu leczenie dolegliwości jest złożone i trudno znaleźć jedno, uniwersalne panaceum. Są warunki, na które nie mamy wpływu. Trudno zmienić swój wiek, można jednak zmienić swój tryb życia na bardziej prozdrowotny. Ogólnie rozumiana higiena życia jest potrzebna do skutecznego opanowywania chronicznych bóli mięśniowych. Racjonalne ćwiczenia fizyczne, dieta sprzyjająca zachowania optymalnej wagi ciała, dobre relacje z innymi ludźmi – wszystkie te prozdrowotne czynniki są istotne w leczeniu przewlekłego bólu mięśni. Powstrzymanie się od znanego nam zachowania wywołującego ból, takiego jak podnoszenie nieadekwatnych do naszej siły ciężarów, jest racjonalnym sposobem radzenia sobie z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi.
Epizody bólu, związanego z chronicznym bólem mięśni, można leczyć również środkami farmaceutycznymi. Leki z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) pomagają zwalczyć ból. Ibuprofen, będący lekiem z tej grupy, zawarty jest w żelu Dip Rilif. Zastosowanie żelu na bolącym mięśniu zmniejsza ból, ogranicza obrzęk oraz hamuje stan zapalny. Forma stosowania leków przeciwzapalnych ma tę wyższość nad stosowaniem NLPZ doustnie, że ogranicza potencjalne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.

Przewlekły ból mięśni


1Wolfe F, Smythe HA, Yunus MB et al. The American College of Rheumatology 1990 Criteria for theClassification of fibromyalgia.Arthritis and Rheumatism1990;33(2):160–172
2Thomas E, Silman AJ, Croft PR et al. Predicting who develops chronic low back pain in primary care:a prospective study.British Medical Journal1999 Jun 19;318(7199):1662–1667
3Jones GT, Watson KD, Silman AJ et al. Predictors of low back pain in British schoolchildren: a popula-tion-based prospective cohort study.Pediatrics2003 Apr;111(4 Pt 1):822–828
4Perquin CW, Hazebroek-Kampschreur AAJM, Hunfield JAM et al. Pain in children and adolescents:a common experience.Pain2000;87:51–58.
5Burton AK, Clarke RD, McClune TD & Tillotson KM. The natural history of low back pain in adoles-cents.Spine1996;21(20):2323–2328.
6Natvig B, Bruusgaard D & Eriksen W. Localized low back pain and low back pain as part of widespreadmusculoskeletal pain: two different disorders? A cross-sectional population study.Journal of Rehabilita-tion Medicine2001;33:21–25.
7Rhee H. Racial/ethnic differences in adolescents’ physical symptoms.Journal of Pediatric Nursing2005Jun;20(3):153–162
8Harreby M, Nygaard B, Jessen Tet al. Risk factors for low back pain in a cohort of 1389 Danish schoolchildren: an epidemiologic study.European Spine Journal1999;8(6):444–450
9Jones GT, Watson KD, Silman AJ et al. Predictors of low back pain in British schoolchildren: a popula-tion-based prospective cohort study.Pediatrics2003 Apr;111(4 Pt 1):822–828
10Jones GT, Silman AJ & Macfarlane GJ. Predicting the onset of widespread body pain among children.Arthritis and Rheumatism2003 Sep;48(9):2615–2621.